Naar de hoofdinhoud Naar de navigatie

De kunst van het vervangen

Bekijk alle Artikelen
Referentiebeeld werkzaamheden Moerdijkbrug

Datum

26 september 2025

Expertise

Spoorbouw

Kunstwerken heten ze, de bruggen waar treinen overheen rijden. Het vervangen van spoorstaven op een kunstwerk vraagt bijzondere aandacht. Het spoor op een kunstwerk ligt niet op ballast en dwarsliggers, maar in een goot op een veelal stalen of betonnen constructie. Dit maakt het vervangen van spoorstaven ingewikkeld, tijdrovend, specifiek. “En uitdagend”, aldus Massimo Parisi. Hij is projectmanager bij Strukton Rail en gaat met zijn collega’s werk uitvoeren op de bruggen tussen Haarlem en Leiden.

Dat is de kunst

Massimo: “Op een kunstwerk ligt het spoor in een goot waar het op z’n plaats blijft liggen omdat het is ingegoten. Het spoor verwijderen betekent dat je het eerst lossnijdt van de gietmassa met een zogenoemd pizzames. Daarna tillen we de spoorstaaf uit de goot en spuiten we de resten gietmassa uit de goot met een enorme hogedrukspuit. Vervolgens primeren we de goot en leggen we de nieuwe spoorstaaf erin. Die stellen we af en dan gieten we de goot weer vol met de nieuwe gietmassa.”

Met spoorstaven die op ballast liggen kun je nog een beetje spelen. Maar in een goot gaat dat niet. Dan moet het spoor op de millimeter nauwkeurig liggen om te voorkomen dat de trein gaat zwabberen. “Op de millimeter ja, dat is de kunst”, zegt Massimo. “Ligt het spoor goed, dan gieten we het in. Ook dat is zeer specialistisch werk, want de gietmassa is gevoelig voor vocht en temperatuur. Om dat zoveel mogelijk in de hand te houden, zetten we na het ingieten een tent over het werk. Na ongeveer drie uur is de gietmassa uitgehard en is het spoor berijdbaar.”
Referentiebeeld werkzaamheden Moerdijkbrug

Kunst- en vliegwerk

Dat dit werk wat complexer is, betekent ook dat de impact op de omgeving net wat ingrijpender is. Massimo: “Het water waarmee we de goot schoonspuiten, moet bijvoorbeeld opgevangen worden. Onder de spoorbrug over de Westelijke Randweg in Haarlem doen we dat met grote vrachtwagens. Daar een plek voor vinden vraagt soms het nodige kunst- en vliegwerk. In dit geval kunnen de vrachtwagens gelukkig in de berm staan, waardoor het verkeer de Westelijke Randweg gewoon kan blijven gebruiken.”

“Voor het werk op de brug waarop station Heemstede Aerdenhout staat, sluiten we de Zandvoortselaan eronder wel af. De brug bestaat namelijk uit een stalen constructie die deels bestaat uit roosters. Deze bevinden zich boven de rijbanen voor het autoverkeer. We werken met bevestigingsmiddelen zoals bouten en schroeven. Heel secuur natuurlijk, maar zouden er schroeven naar beneden vallen, dan is dat gevaarlijk voor passerende auto’s. Vandaar de wegafsluiting. De brugdelen boven het fiets- en voetgangerspad zijn dicht. Dus fietsers en wandelaars kunnen gewoon onder de brug door.”

 

Dit achtergrondverhaal is gepubliceerd door ProRail op: 25 september 2025

Veelgestelde vragen

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen.

Hoe verloopt het proces van spoorbouw van ontwerp tot oplevering?

Het spoorbouwproces begint met een gedetailleerd ontwerp, gevolgd door grondwerk, aanleg van het ballastbed, plaatsing van spoorstaven, seinwezen en bovenleiding. Daarna worden systemen getest en gekeurd. Strukton begeleidt elk project van A tot Z, inclusief engineering, uitvoering en onderhoud, zodat het spoor veilig en betrouwbaar in gebruik kan worden genomen.

Wat is spoorbouw?

Spoorbouw is het aanleggen en onderhouden van spoorlijnen voor treinen, trams en metro’s. Het speelt een cruciale rol in duurzame mobiliteit, omdat spoorvervoer minder CO₂ uitstoot dan wegverkeer en zorgt voor efficiënte, veilige en milieuvriendelijke transportoplossingen. Strukton investeert in innovatieve spoorbouwtechnieken om het spoor en de systemen in en naast het spoor in Nederland en Europa veilig, betrouwbaar en duurzaam te houden.

Welke machines worden gebruikt in spoorbouw?

Voor spoorbouw worden gespecialiseerde machines ingezet, zoals spoorbouwkranen, stopmachines en inspectietreinen. Innovaties zoals robotisering en automatisering maken het werk veiliger, duurzamer en efficiënter.

Waarom is spoorbouw belangrijk voor Nederland?

Nederland heeft een van de drukste spoorwegnetwerken van Europa. Goed onderhoud en vernieuwing van spoorinfrastructuur zijn cruciaal voor veiligheid, duurzaamheid en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer.

Hoe draagt spoorbouw bij aan de energie-transitie en CO2-reductie?

Spoorbouw stimuleert elektrisch vervoer, waardoor minder fossiele brandstoffen worden gebruikt. Strukton werkt met energiezuinige bouwmachines en hergebruik van materialen. Dit draagt bij aan een lagere CO₂-uitstoot en een duurzamer mobiliteitsnetwerk.

Welke innovatieve technologieën worden gebruikt in moderne spoorbouw?

Strukton maakt gebruik van diverse innovatieve technieken in spoorbouwprojecten. Denk aan:

  • Digitale modellen en BIM voor planning en ontwerp.
  • GIS voor koppeling aan de locatie.
  • Meet- en inspectietreinen.
  • Monitoringsystemen en sensortechnologie.
  • Data-analyse
  • Grondradar voor ondergrondse analyse.
  • Robotisering voor repeterende taken en zwaar werk.

Wat zijn de grootste uitdagingen bij spoorbouw in stedelijke gebieden?

In stedelijke gebieden is ruimte beperkt en moet spoorbouw rekening houden met geluid, trillingen en verkeersdoorstroming. Strukton gebruikt slimme bouwmethoden en trillingsdempende systemen om overlast te minimaliseren. En ook is het belangrijk om de overlast voor de reiziger, waar mogelijk, zo minimaal mogelijk te houden. Zo blijven steden bereikbaar en leefbaar tijdens spoorprojecten.

Lees ook deze artikelen

Vorige slide
Volgende slide