Naar de hoofdinhoud Naar de navigatie

Start testfase met automatisch rijdende treinen op Betuweroute

Bekijk alle Artikelen
Start testfase met automatisch rijdende treinen op Betuweroute

Datum

10 november 2025

Expertise

Treinbeveiliging

De toekomst van het spoor rijdt niet langer in de verte, hij dendert nú al over de Betuweroute. Op 24 oktober gaf ProRail officieel het startsein voor een jaar lang testen met Automatic Train Operation (ATO) op emplacement Kijfhoek. Een grensverleggend project waarin de Nederlandse en Duitse ministeries van Infrastructuur de handen ineenslaan voor slimmer, duurzamer en efficiënter goederenvervoer.

Een trein die zelf denkt

Stel je voor: een trein die zelfstandig optrekt, afremt en stopt als een auto met cruise control, maar dan met een flinke dosis extra intelligentie. Dat is ATO: een systeem waarbij de trein automatisch zijn rit uitvoert op basis van een digitale routekaart. Geavanceerde computers houden het tempo strak in de hand, zodat de trein precies op tijd en uiterst nauwkeurig rijdt. Ondertussen waken veiligheidssystemen zoals ERTMS voortdurend over de rit.

“De CUP en Kijfhoek zijn de vertrek, aankomst en opstel locaties. De testritten vinden plaats op de Betuwe Route. Dit project biedt een unieke kans om kennis, techniek en praktijk samen te brengen op het hoogste niveau.”

Wat gebeurt er precies?

Een goederenvervoerder test een jaar lang een speciaal voor ATO uitgeruste locomotief, compleet met wagons (sommige verzwaard, maar zonder commerciële lading). Voor het eerst worden GoA2 (semi-autonoom rijden met machinist aan boord) en GoA4 (volledig autonoom rijden met toezicht op afstand) geïntegreerd getest in het goederenvervoer.

Tijdens de proefritten met automatische treinbesturing is in de cabine altijd een gespecialiseerd testteam aanwezig. Een belangrijke rol daarin speelt Strukton Rail Equipment, dat optreedt als beproevingsritleider (BPRL). De BPRL ziet toe op de veilige treinenloop en grijpt in zodra de spoorwegveiligheid in gevaar dreigt te komen. Marcel van de Laar, Erik de Krujjf en Karsten Saers maken namens Strukton deel uit van het BPRL-team.

Hoewel de automatische piloot steeds meer taken overneemt, blijft ook de aanwezigheid van een machinist voorlopig noodzakelijk. Deze kan ingrijpen wanneer het systeem een verkeerde beslissing zou nemen of als er een onverwachte situatie optreedt. Daarnaast wordt geëxperimenteerd met innovatieve technologieën zoals Remote Supervision & Control. Hiermee kan het spoorbedrijf op afstand real-time meekijken en waar nodig bijsturen. Zo wordt stap voor stap ervaring opgedaan met de toekomst van autonoom treinverkeer, waarbij veiligheid en betrouwbaarheid centraal staan.

“Met de inzet van onze specialisten leveren we een waardevolle bijdrage aan de verdere ontwikkeling en vernieuwing van het spoor, en dragen we bij aan een veilige en duurzame toekomst voor het treinverkeer.”

Start testfase met automatisch rijdende treinen op Betuweroute

Slimmer rijden, meer rendement

De voordelen van (semi-)automatisch rijden zijn concreet en veelbelovend:

  • Tot 20–30% extra spoorcapaciteit op drukke corridors bij volledige invoering van GoA4
  • 10–15% minder energieverbruik, afhankelijk van traject en belading
  • Tot 20% lagere operationele kosten, dankzij gelijkmatiger rijgedrag en minder ongeplande stilstand

Met ATO zet de spoorsector een grote stap richting een toekomst waarin efficiëntie, duurzaamheid en innovatie, hand in hand gaan en waarin treinen niet alleen rijden, maar écht meedenken.

Als Strukton zijn we trots dat we mogen meewerken aan een bijzonder en innovatief project binnen de spoorsector. Onze BPRL’ers worden het komende jaar wekelijks ingezet om dit project tot een succes te maken.
Start testfase met automatisch rijdende treinen op Betuweroute

Veelgestelde vragen

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen.

Wat is treinbeveiliging?

Door treinbeveiliging voorkomen we mogelijke botsingen, ontsporingen en aanrijdingen bij spooroverwegen. Treinbeveiliging:

  • stelt vast waar elke trein zich op het spoor bevindt
  • zorgt ervoor dat wissels en seinen in de juiste stand staan
  • vergrendelt de ingestelde route van de trein zodat geen andere trein deze kan kruisen
  • geeft de mogelijkheid om in te grijpen, bijvoorbeeld met een noodstop, als een trein te snel rijdt of een rood sein nadert

Welke treinbeveiligingssystemen zijn er in Nederland?

  • Automatische Trein Beïnvloeding (ATB), dit is het huidige en meest gebruikte systeem in Nederland. Het ATB systeem waarschuwt de machinist voor seinen en kan de trein automatisch afremmen tot de toegestane snelheid als de machinist niet reageert.
  • European Rail Traffic Management System (ERTMS), dit is het nieuwe, Europese standaard beveiligingssysteem dat in Nederland stapsgewijs wordt ingevoerd. Het is al geïnstalleerd op onder andere hogesnelheidslijnen en drukke trajecten zoals Utrecht-Amsterdam.

Wat is ERTMS?

Het treinbeveiligingssysteem European Rail Traffic Management System (ERTMS) is geavanceerder, digitaal en maakt gebruik van radiocommunicatie om rij-informatie (zoals de maximaal toegestane snelheid en rijtoestemmingen) direct op een scherm in de cabine van de machinist te tonen (ETCS (European Train Control System)). ERTMS maakt een hogere capaciteit en interoperabiliteit (grensoverschrijdend verkeer) mogelijk. De overstap naar ERTMS is een omvangrijk project om het Europese spoorwegnetwerk te moderniseren en klaar te maken voor de toekomst met meer treinverkeer.

Welke ervaring heeft Strukton met ERTMS?

Strukton heeft uitgebreide ervaring in het European Rail Traffic Management System (ERTMS). Strukton heeft ERTMS aangelegd op de Betuweroute en op de lijn Amsterdam-Utrecht en werkt in Denemarken aan een groot ERTMS project. Daarnaast zijn we gestart met het aanleggen van ERTMS in Friesland. En ook realiseren wij ERTMS tussen Kijfhoek en de Belgische grens. Daarnaast hebben wij in huis innovaties ontwikkeld om de aanleg van ERTMS te versnellen, zoals de innovatieve ERTMS Trackbot.

Wat is de innovatieve ERTMS Trackbot?

De ERTMS Trackbot is een robot die op een veilige en efficiënte manier balises en assentellers op de dwarsliggers en in de spoorstaven kan monteren. De invoering van ERTMS betekent dat er in Nederland zo’n vijftigduizend balises en meer dan twintigduizend assentellers gemonteerd moeten worden. Repeterend en fysiek zwaar werk, dat de ERTMS Trackbot moet overnemen.

Lees ook deze artikelen

Vorige slide
Volgende slide