Hoofdstation Groningen: regie over vele bouwstromen

Twee grote bouwputten aan weerszijden van het spoor zeggen veel over de grootschaligheid van het project. Maar de verbouwing van Hoofdstation Groningen is vooral ook groots door de veelheid aan activiteiten die – in verschillende fases – aan de gang zijn. Het indrukwekkende bouwproject gaat de spoorcapaciteit in Noord-Nederland en de regio aanzienlijk verbeteren.

Strukton voert het werk uit voor opdrachtgever ProRail die mede namens de provincie en Gemeente Groningen gedelegeerd is. Samen met verschillende Strukton-bedrijven en externe partners wordt de grote klus geklaard. Het werk bestaat onder andere uit de bouw van een reizigerspassage, een fietsenkelder, meer en langere treinperrons, een nieuw busstation en buschauffeurs-/installatiegebouw, een bustunnel, een fietstunnel en een kiss and ride.

Ondergrondse constructie

De reizigerspassage en de fietsenkelder komen door het ontwerpvoorstel van Strukton niet meer in L-vorm naast elkaar, maar in een diepe betonbak tot 12,5 meter diep onder elkaar. In de twee grote bouwputten aan weerszijden van het spoor wordt hieraan gewerkt.

“Aan de zuidkant van het oude doorgaande spoor is de bouwput klaar en doen we nu het betonwerk”, vertelt Martijn Sneekes, projectleider van Strukton. “Door het spoor te verleggen, is aan de noordkant ruimte gekomen voor de tweede bouwput. De fundering brengen we daar nu aan en we zijn bezig met de voorbereidingen om deze bouwput uit te graven. Dit gebied is rondom helemaal ingesloten door het stationsgebouw, het spoor en de reizigersperrons en het vraagt creativiteit om dit terrein te bereiken. Voor onze mensen hebben we een kleine toegang gemaakt en vloeibare materialen als beton en bemalingswater voeren we via ingegraven buizen aan. Materieel komt over een tijdelijke spoorwegovergang die alleen toegankelijk is als er een korte treinvrije periode is. Alle materialen die verhijsbaar zijn, komen met vrachtwagens via de hulpbrug en hijsen we met een torenkraan in de bouwput. Zo bouwen we zonder het treinverkeer en de reizigers te hinderen.”

De noordelijke en zuidelijke betonconstructie vormen straks samen de ondergrondse fietsenstalling op -2-niveau en de reizigerspassage op -1-niveau met een deel van de winkels.

“Alle materialen die verhijsbaar zijn, hijsen we met een torenkraan in de bouwput. Zo bouwen we zonder het treinverkeer en de reizigers te hinderen.”

Busstation en tunnels

Tegelijkertijd wordt het onderkomen voor de buschauffeurs gebouwd. Martijn: “Dit wordt een kantine, maar eigenlijk is het vooral een installatiegebouw met transformatoren die het stationsgebouw, het treinstation en het busstation voeden. Met de staalconstructie hebben we het hoogste punt van de twee verdiepingen bereikt. Het nieuwe busplatform komt ervoor, ook op maaiveldniveau, en de reizigers lopen via de stijgpunten de reizigerspassage in om naar de perrons te kunnen.”

De bouw van de fietstunnel en bustunnel zijn in voorbereiding. Zo wordt het ontwerp van de fietstunnel afgestemd met de Groningse monumentencommissie. Bovendien vindt veel overleg plaats met architectenbureau Koen van Velsen en diverse leveranciers om het architectonische ontwerp van de reizigerspassage te vertalen naar de afbouw. Het wordt een bijzonder plein met natuurstenen vloer, wanden met kunstwerkmotieven en bijzondere verlichting.

Volgende mijlpaal

Ondanks de huidige hectiek moet de piek in het aantal werknemers nog komen: tijdens de grote buitendienststelling van 51 dagen in 2025. “Dan moet er heel veel gebeuren en zullen dagelijks drie ploegen aan het werk zijn”, vervolgt Martijn. “De hulpbrug gaat dan weg en we graven een groot gat ten oosten van het station, ter plaatse van de sporen, om de bustunnel die we gaan voorbouwen in te rijden. Samen met Strukton Rail en Molhoek-CCT verwijderen we alle sporen en perrons om ze binnen de buitendienststelling op hun definitieve plek weer op te bouwen. De monumentale perronkappen en het monumentale seinhuis zijn dan inmiddels gerenoveerd en plaatsen we terug. We zijn er nu al druk mee om dit alles te organiseren.”

“De piek in het aantal werknemers moet nog komen: tijdens de grote buitendienststelling van 51 dagen in 2025. Dan zullen dagelijks drie ploegen aan het werk zijn.”

Opstap naar meer capaciteit

Na deze mijlpaal is het einddoel in zicht: een nieuw treinstation met een prachtige ondergrondse passage, waar de reizigers vanuit een nog aan te leggen park zo inlopen, en vooral meer spoorcapaciteit. Die maakt nieuwe bestemmingen bereikbaar, in de regio en in Noord-Nederland.

Schitterend project

“We zijn begonnen met een ruwe betonconstructie en werken naar een fijne bouwkundige afwerking toe. Echt een schitterend project om aan te werken. Daar bovenop komt dat we een heel goed team hebben, de energieke teamspirit is echt super gaaf!”

“Dit project heeft alles: ondergronds bouwen, een tunnelconstructie inrijden, railwerk, architectonische afbouw, monumentaal werk … Het zijn waanzinnig veel disciplines die samenkomen.”

Samen Sterk!

Diverse Strukton-bedrijven zijn bij de verbouwing van Hoofdstation Groningen betrokken:

• Strukton Rail: nieuw opstelterrein De Vork in Haren, spoorverlegging, spoorbouw en spoorkoppeling
• Molhoek Infratechniek: perronsloop en perronbouw
• Strukton Milieutechniek: grondsanering en monitoring van vervuilingen
• Antea Group: vergunningen, archeologisch onderzoek en ontwerp bustunnel
• Unihorn: maatvoering
• Geocon: monitoring van grondwater, geluid, trillingen en eventuele verzakkingen van het monumentale stationsgebouw
• GBN Groep: coördinatie van de grondstromen, hergebruik van grond en aanvoer van gerecyclede spoorballast